Балалар бакчасында Җырлы-биюле уеннар

Слайд #1

Җырлы-биюле уеннар:
балалар бакчасында тәрбия чарасы
Җырлы-биюле уеннар үткәрү буенча булган тәҗрибәне балалар бакчасында эшләүче педагоглар арасында гомумиләштерү һәм тарату бик мөһим. Бу уеннарның төп максаты – балаларда җыр һәм музыканың характерына туры китереп хәрәкәт итү күнекмәләре формалаштыру, җыр һәм биюләрне мөстәкыйль рәвештә башкарырга омтылыш булдыру, һәм халык авыз иҗаты әсәрләре белән кызыксыну һәм аларга карата мәхәббәт тәрбияләү.
Уеннар балаларга шатлык китерә, аларның теләкләрен, ихтыяҗларын канәгатьләндерә. Уен – балалар эшчәнлегенең төп төре. Уен вакытында туган шатлыклы кичерешләр уенны көчле тәрбия чарасына әверелдерә, балаларның индивидуаль үзенчәлекләрен ача, теләк-омтылышларын берләштерә.
ЧБ

Слайд #2

Җырлы-биюле уеннарның
тәрбияви әһәмияте
Музыкаль сәләтләрне үстерү
Музыка ритмына төгәл хәрәкәтләр ясау, уенның сүзләрен сәнгатьле итеп әйтү балаларда музыкаль авазларны тоемларга ярдәм итә, бала күңелендә нәфислек, матурлык тойгысы уята.
Социаль күнекмәләр формалаштыру
Уеннар балаларда дуслык, иптәшлек, гаделлек кебек сыйфатлар тәрбияли. Кулга кул тотышып, берәр көйгә күмәк җырлап, түгәрәк тирәли әйләнеп йөрү уйнаучыларда эстетик ләззәт уята.
Иҗади сәләтләрне ачу
Уен вакытында балаларның иҗат мөмкинлекләре ачыла, мөстәкыйльлекләре арта, оештыру сәләтләре үсә. Төрле образлар башкару балаларның фантазиясен баета.

Слайд #3

Яшь төркемнәре буенча
җырлы-биюле уеннар
1-2 яшьлекләр
Гади эчтәлекле, хәрәкәтләре катлаулы булмаган уеннар
2-3 яшьлекләр
Бергәләп түгәрәк ясап, күмәк уйнарга өйрәтү
4-5 яшьлекләр
Дәртле, бию характерындагы көйләрне үзләштерү
5-6 яшьлекләр
Таныш уеннарны мөстәкыйль рәвештә оештыру
6-7 яшьлекләр
Сәнгатьле һәм ритмлы хәрәкәт итү күнекмәләрен ныгыту

Слайд #4

Кечкенәләр төркеме өчен
җырлы-биюле уеннар (2-4 яшь)
Түгәрәк уеннар
Бергәләп түгәрәк ясап, күмәк уйнарга өйрәтү максаты куела. "Түгәрәк уен", "Биик бергәләп" кебек уеннар аша балалар коллектив хәрәкәтләргә өйрәнәләр.
Хәрәкәтле җырлы уеннар
"Күрсәт әле, үскәнем" кебек уеннар аша балалар төрле хәрәкәтләр башкарырга өйрәнәләр. Бу уеннар балаларның хәрәкәт координациясен үстерә.
Предметлы уеннар
"Шалтыравык белән уен" кебек предметлар белән башкарыла торган сюжетлы музыкаль уеннар балаларны бик кызыксындыра. Шылтыравыклар, яулыклар, тасмалар кулланып уйнау аларга аеруча ошый.

Слайд #5

Уртанчылар төркеме өчен
җырлы-биюле уеннар (4-5 яшь)
Бию характерындагы көйләр
Дәртле, бию характерындагы көйләрне үзләштерергә һәм хәрәккәттә чагылдырырга өйрәтү.
Иҗади күнегүләр
Уен күнегүләрен сәнгатьле итеп күрсәтә белү сәләтен, уен вакытында иҗади мөмкинлекләрне үстерү.
Хәрәкәтләрне төрләндерү
"Ак калач", "Чума үрдәк, чума каз", "Яңгыр" кебек уеннарда хәрәкәтләрне төрләндерү.
Ритмик сүрәтләү
Ике кисәктән торган көйне исәпкә алып, хәрәкәтләрнең характерын (салмак, җитез) төгәл үзгәртү.
4

Слайд #6

Зурлар төркеме өчен җырлы-биюле уеннар (5-6 яшь)
Уенны планлаштыру
Балалар белән нинди уенны ничек уйнарга кирәклеген сөйләшеп, киңәшеп бер фикергә килү.
Әзерлек эшләре
Уен өчен шартлар тудыру, кирәкле предметлар, атрибутлар әзерләү.
Рольләрне бүлү
"Зәңгәр чәчәк", "Әйдә, дустым, биергә", "Болында" кебек уеннарда рольләрне бүлгәндә мөстәкыйльлекләрен арттыру.
Башкару
Музыканың характерын, эмоциональ эчтәлеген хәрәкәтләр аша күрсәтү, музыкаль фразаларга туры китереп темпны үзгәртү.

Слайд #7

Мәктәпкә әзерлек төркеме өчен җырлы-биюле уеннар (6-7 яшь)
Сәнгатьле хәрәкәтләр
Музыка характерына туры китереп, балаларның сәнгатьле һәм ритмлы хәрәкәт итү күнекмәләрен ныгыту, уен тәҗрибәләрен баету. "Яшә син, Туган илем", "Ак каен" кебек катлаулырак уеннар куллану.
Башкару осталыгы
Башкару осталыкларын камилләштерү, "Түгәрәк", "Шома бас" кебек уеннарда техниканы яхшырту. Өч кисәктән торган түгәрәк уенында бию хәрәкәте вариацияләрен уйлап табу сәләтен үстерү.
Кагыйдәләрне үтәү
Уен кагыйдәләрен төгәл үтәргә күнектерү, "Әйлән-бәйлән", "Яңа ел" кебек катлаулы уеннарда дисциплина сакларга өйрәтү. Мөстәкыйльлек һәм иҗади активлык күрсәтергә булышу.

Слайд #8

Җырлы-биюле уеннар үрнәкләре
Уен исеме
Яшь төркеме
Кыскача тасвирлама
"Күңелле шылтыравык"
2-4 яшь
Балалар түгәрәккә басып, шылтыравыкны шылтыраталар, чүгәлиләр, яшерәләр һәм яңадан уйнаталар.
"Курай"
4-7 яшь
Санамыш белән бер бала курайчы сайлана, калганнар аның тирәли җырлап йөриләр һәм бииләр.
"Чума үрдәк, чума каз"
5-7 яшь
Балалар ике рәт булып тезеләләр, ялгыз бала үзенә иптәш сайлый, җыр ритмына туры китереп кулларын хәрәкәтләндерәләр.
"Куш кулым"
5-7 яшь
Балалар парлашып җитәкләшеп җырлыйлар, кул чабалар, уң-сул кулларын күтәреп учларын-учка тидерәләр.
"Эх, зилем-зиләле"
6-7 яшь
Балалар түгәрәк буенча җырлап йөриләр, кушымтасына ике бала уртага биеп чыга, бию хәрәкәтләрен ясыйлар.