08 лаборатория иши (ММ 2024) - цилиндрсимон редукторларнинг конструкциясини ўрганиш (Лямин А.В., Носиров М.И.)
Читать

08 лаборатория иши (ММ 2024) - цилиндрсимон редукторларнинг конструкциясини ўрганиш (Лямин А.В., Носиров М.И.)

Cкачать презентацию: 08 лаборатория иши (ММ 2024) - цилиндрсимон редукторларнинг конструкциясини ўрганиш (Лямин А.В., Носиров М.И.)

    Ничего не найдено.
Click here to cancel reply.

Презентация по слайдам:


Слайд #1

Мухандислик графикаси ва механика асослари кафедраси
Мухандислик механика фани
Машина деталлари бўлими
Муаллифлар: Лямин А.В., Носиров М.И.
# 08 лаборатория иши
Тишли цилиндрсимон редукторларнинг конструкциясини ўрганиш
Тошкент. А.Навои кучаси-32, 2-ўқув корпуси, 2/402

Слайд #2

Ишнинг мақсади:
1. Цилиндрсимон тишли редукторлар, йиғиш бирликлари ва деталларининг турли хил конструкциялари билан танишиш;
2. Тишли узатманинг асосий геометрик параметрларини ўлчашлар ва ҳисоблар билан аниқлаш;
3. Редукторнинг деталлари қисмларининг ўрнатилиш мақсадини аниқлаштириш;
Мотор-редукторни қурилмаси ва унинг ишлаш принципи ҳақида қисқача маълумот.
Ускуналар ва асбоблар:
1. Икки типли редукторлар – бир босқичли вертикал ва икки босқичли горизонтал. Мотор-редукторнинг макети;
2. Тишли редукторни чизмалари макети;
Чилангарлик асбоблари тўплами;
3. Ўлчов асбоблари тўплами: 300 ва 500 мм чилангар ўлчагичи, ШЦ-1 (ёки ШЦЦ-1) ва ШЦ-2 серияли штангенциркуллар, кронциркул, универсал бурчак ўлчагич ёки транспортир.

Слайд #3

Тишли ва червякли узатмалар тизими бўлган редукторлари замонавий машинасозликда кенг қўлланилади. Улардан цилиндрсимон тишли редукторлар энг кўп ишлатилади. Бу, цилиндрсимон редукторларнинг қуйидаги афзалликлари билан боғлиқ:
1) конструкциянинг соддалиги;
2) юқори юк ҳажми (бир неча ўн минглаб кВт-гача);
3) ҳажми нисбатан кичик (ихчам);
4) ишлашнинг ишончлилиги ва чидамлилиги;
5) етарли даражада юқори самарадорлик коэффициенти (Ф.И.К=0,97…0,98);
6) узатиш сони доимийлиги (i=const);
7) тезлик диапазони кенг (150 м/с - гача).
1. Назарий маълумотлар.
Тишли узатмаларини камчиликларига қуйидагилар киради:
1) тишли ғилдиракларни ишлаб чиқаришнинг нисбатан мураккаблиги;
2) динамик юкланишларнинг мавжудлиги ва натижада шовқин кучаяди, айниқса юқори тезликда.
Умумий узатиш сони нисбатига қараб, тишли редукторлар бир, икки, уч ва тўрт босқичли бўлиши мумкин. Бир-бирига нисбатан валларни жойлашишига қараб: горизонтал (8.1-расм), вертикал (8.2-расм) ва қия бўлиши мумкин. Бир босқичли тишли редукторлари 3,15 дан 12,5 гача узатиш сони билан ишлатилади; 8 дан 63 гача ва 37 дан 315 гача узатиш сонларии билан, мос равишда икки ва уч босқичли тишли редукторларидан фойдаланиш фойдаланилади.

Слайд #4

2. Тишли редукторларнинг қурилмаси:
Тишли редукторлари кенгайтирилган (8.3-расм) ёки ўқдош (8.4-расм) валларнинг горизонтал ёки вертикал жойлашуви билан схема бўлиши мумкин. Тишли редукторлар вал узунлиги бўйлаб юк тақсимоти жиҳатидан жойлаштириш ҳозирда анча ривожланган (8.5 ва 8.6-расм).
8.1-расм. Цилиндрсимон бир босқичли горизонтал тишли редуктор:
а – кинематик схемаси; б – қия тишли ғилдираклар билан бирга редукторнинг умумий кўриниши.
8.2-расм. Цилиндрсимон бир босқичли вертикал тишли редуктор:
а – кинематик схемаси; б – умумий кўриниш.

Слайд #5

2. Тишли редукторларнинг қурилмаси:
8.3-расм. Кенгайтирилган схема бўйича ишлаб чиқарилган цилиндрсимон икки босқичли горизонтал тишли редуктор:
а – кинематик схема; б – қопқоғи олиб ташланган редуктори (бурчакли тиш ғилдираклар); в – редукторнинг умумий кўриниши, унда подшипник узеллари ўралган қопқоқ билан ёпилади; г – подшипник қопқоқлари винтланган, редуктор умумий кўриниши.
8.4-расм. Ўқдош схема бўйича ишлаб чиқарилган цилиндрсимон икки босқичли горизонтал редуктор:
а – кинематик схема; б – қопқоғи олиб қўйилган редуктори.

Слайд #6

2. Тишли редукторларнинг қурилмаси:
8.5-расм. Икки босқичли горизонтал редуктор иккига бўлинган - биринчи (юқори тезликда ҳаракатланувчи) босқичи:
а – кинематик схема; б – қопқоғи олиб қўйилган редуктори умумий кўриниши.
8.6-расм. Икки босқичли горизонтал редуктор иккига бўлинган - иккинчи (секин тезликда ҳаракатланувчи) босқичи:
а – кинематик схема; б – қопқоғи олиб қўйилган редуктор умумий кўриниши.

Слайд #7

3. Горизонтал редукторни конструкцияси ўрганиш:
1 – етакчи (юқори тезликда) вал;
2 – етаклановчи (паст тезликда) вал;
3 – юқори тезликдаги босқичнинг тишли ғилдираклари;
4 – секин ҳаракатланувчи босқичнинг тишли ғилдираклари;
5 – ёпиқ подшипник қопқоқлари;
6 – очиқ подшипник қопқоғи;
7 – редуктор корпуси;
8 – редуктор қопқоғини маҳкамлаш учун тешиклар;
9 – штифт учун тешиги;
Z1 – юқори тезликдаги босқичнинг етакчи шестернядаги тишлар сони;
Z2 – юқори тезликдаги босқичнинг етаклановчи шестернядаги тишлар сони;
Z3 – пастдаги тезликдаги босқичнинг етакчи шестернядаги тишлар сони;
Z4 – пастдаги тезликдаги босқичнинг етаклановчи шестернядаги тишлар сони.
8.7-расм. Кенгайтирилган схема бўйича ишлаб чиқарилган цилиндрсимон икки босқичли горизонтал тишли редуктор:
а) – кинематик схема; б) – қопқоқ олиб қўйилган редукторнинг умумий кўриниши (қия тишли ғилдираклар); в) – б) билан бир хил, аммо тескари шаклда.

Слайд #8

4. Ишни бажариш тартиби (8.7-расм схемага қараб):
1. Редуктор ташқи текширишни бажаринг. Редукторни демонтаж қилиш учун тақдим этилган редуктор ва унинг техник чизмасига мувофиқлигини текширинг. Корпуснинг конструкцияни ва корпусга ўрнатилган барча деталларнинг мақсадини ўрганиш (чизма спецификацияга мувофиқ қисмларнинг номи билан танишиш).
2. Кўриш ойнаси (люк) қопқоғини редуктор қопқоғига бириктирадиган винтларни бураб ечинг. Тегишли чилангар воситаси ёрдамида редукторнинг қопқоқни ечиб олинг.
3. Редуктор қопқоғини корпусга ва подшипник узелнинг қопқоғини корпусга бириктирадиган болтларни бураб ечинг.
4. Бўшатиш болтларидан фойдаланиб, редуктор қопқоғини ечиб олинг, шу билан бирга конуссимон штифтларини олиб ташланг.
5. Редуктор деталлари ва йиғилишларини текширинг. Узатма турини аниқланг ва редукторнинг тўлиқ тавсифини беринг (ҳисоботнинг 8.3-жадвалига маълумотлари киритинг).
6. Тишли ғилдирак ва шестерня тишларининг йўналишини ва қиялик β бурчагини аниқланг. Бунинг учун механик бурчак ўлчагич фойдаланинг. Маълумотларни ҳисоботнинг 8.3-жадвалига ёзиб олинг.
7. Ҳисоботда редукторнинг кинематик схемасини тузинг ва чизинг (8.7-расмга мувофиқ).
8. Етакловчи валини олинг, z1 шестерняни тишлари сонини ҳисобланг, dа1 тишлари учларининг диаметрини ўлчанг. Маълумотларни ҳисоботнинг 8.3-жадвалига ёзиб олинг.
9. Оралиқ вал йиғилишини олинг. z2 ва z3 тишлар сонини санаб кўринг, dа2 ва dа3 диаметрлар ўлчанг.
10. Етакланувчи вал йиғмасини олинг, ғилдиракнинг z4 тишлар сони санаб кўринг, dа4 диаметри ўлчанг. Мой ушлаб турувчи ҳалқаларга эътибор беринг.
11. Редуктор корпусига қопқоқни ўрнатинг, конуссимон штифтларини енгил зарбалар билан ечинг ва юқори тезликда ва паст тезликда ишловчи валларнинг жуфтликнинг ўқлараро масофаларини ўлчанг. Думалаш подшипникнинг ташқи ҳалқа учун D1, D2, D3 тешик диаметрлари ўлчанг ва λ1, λ2 ўлчовлар аниқланг (8.7-расмга қаранг).
12. Ўқлараро масофаларнинг қиймати келтирилан ҳисоблаш йўли билан олинади: αw1 = D1/2 + λ1 + D2/2; αw2 = D2/2 + λ2 + D2/2. Ҳисобот натижалари 8.3-жадвалига қиритинг.
13. Редуктор тескари тартибда йиғинг.
14. Редукторнинг габарит ўлчовлари ўлчанг: L (узунлиги), B (эни), H (баландлиги).

Слайд #9

4. Икки босқичли горизонтал редукторнинг асосий параметрлари:
бу ерда: d – ғилдиракнинг бўлиш диаметри
z – тишлар сони
мм

Слайд #10

6. Тартиб билан жойлашган тишли ғилдиракнинг асосий геометрик параметрлари:
Шестерня – бу тишли ғилдиракдан жуфтлигида кичикроқ ўлчамлиги, тишли ғилдирак ўзи эса – каттароқ ўлчамда бўлади.
"Тишли ғилдирак" атамаси ҳам шестерня, ҳам тишли ғилдирак учун кенг тарқалган.
Барча редукторлар пасайтирувчи узатиш бирликлари, шунинг учун етакловчи ғилдираги шестерня ва етакланувчи ғилдирак бўлишдир.

Слайд #11

7. Вертикал редукторнинг конструкцияни ўрганиш:
1 – етакловчи вал;
2 – етакловчи шестерня;
3 – етакланувчи тишли ғилдирак;
4 – етакланувчи вал;
5 – етакловчи валнинг таянчи (думалаш подшипник);
6 – етакланувчи валнинг таянчи (думалаш подшипник №1);
7 – етакланувчи валнинг таянчи (думалаш подшипник №2);
8 – редуктор корпуси;
9 – фланец типидаги редуктор корпусининг қопқоғи;
10 – манжетли зичлагич (ташқари);
11 – манжетли зичлагич (ички);
12 – чанг тутқич;
13 – қистирма.
8.8-расм. МТ 152 турли бир поғонали вертикал редуктор:
а – бўйлама кесимида редуктор таркиби; б – редукторнинг умумий кўриниши (очилмаган холатда).

Слайд #12

8. Бир поғонали вертикал редукторни асосий параметрлар:

Слайд #13

9. Лаборатория натижалари 8.3- ва 8.4-жадвалларига тўлдиринг:

Слайд #14

9. Лаборатория натижалари 8.3- ва 8.4-жадвалларига тўлдиринг:

Слайд #15

Назорат саволлари:
1. Қандай курилма редуктор деб аталади?
2. Цилиндрсимон тишли редукторларнинг асосий афзалликлари ва камчиликлари қандай?
3. Редукторлар узатиш сонларига қараб қандай бўлинади?
4. Тишли ғилдиракларнинг ва валларнинг жойлашишига кўра редукторлар қандай таснифланади?
5. Редукторнинг асосий қисмлари ва йиғиш бирликларини номланг. Уларнинг мақсади ҳақида айтиб беринг.
6. Редукторни мойлаш тизими ҳақида айтиб беринг. Подшипник узеллар учун мойлашнинг мақсади нима?
7. Подшипник узеллар қопқоқларининг ва зичлагичларининг мақсади нима? Уларнинг тузилиши нима? Зичлагичлар турларини номланг.
8. Цилиндрсимон редукторларининг тишли узатмаси асосий геометрик параметрларини санаб ўтинг.
9. Редукторнинг кинематик схемаси нима?
10. Габарит, ўрнатиш, боғлаш деб аталадиган ўлчамлар нима?
11. Анъанавий редукторларига нисбатан мотор-двигателнинг афзаллиги нимада?

Слайд #16

Бир пағонали вертикал редукторнинг габарит ўлчамлари:
узунлиги
кенглиги
баландлиги
вал марказларининг баландлиги

Слайд #17

Редукторнинг ички кўриниши:
Пасайтирувчи узатма (босқич)
Қия тишли цилиндрсимон тишли узатма

Слайд #18

Редукторнинг ички кўриниши:
Ишқаланиш узеллари (думалаш подшипниклар):

Слайд #19

Назорат саволлари:
Редуктор нима деб атилади?
Қандай турдаги редукторларни биласиз?
Редукторни қандай демонтаж қилинади?
Редуктор қандай деталлардан иборат?
Редукторнинг хизмат қилиш муддатини нима белгилайди?
Les lecture recommandée:
Инструкция по проведению экспериментов MT152 Редуктор с червяной и зубчатой передачами - GUNT Gerätebau Gmb Hamburg, Барсбюттель, Германия 07/2015
Version électronique du manuel de MT 152

Слайд #20

Case-study 001: расмдаги позицияларни номланг.
1. Тишли ғилдираклар
2. Ишчи валлар
3. Думалаш подшипниклар
4. Редуктор корпуси

Слайд #21

вал
шпонка
Призматик шпонкани ғовакдан ишчи валга ва аксинча айланиш моментни ўтказиш учун керак.
Case-study 002: расмда шпонкали бирикмани кўрсатинг.

Слайд #22

Редукторда мой даражасини аниқлаш учун иккита резбали тиқинлар мавжуд (max ва min).
мойни тўкиш учун тиқин
Case-study 003: Редуктордаги мой даражасини аниқлаш учун расмдаги резбали тиқинларни кўрсатинг.

Слайд #23

Этиборингиз учун раҳмат