Даҕааһын ааты таба суруйуу

Слайд #1

Да5ааhын ааты таба суруйуу

Слайд #2

Да5ааhын аат –ӊы уонна –ааӊӊы сыhыарыыларын таба суруйуу

Слайд #3

Слайд #4

Слайд #5

Соро5ор да5ааhын ааты сыhыаты кытта буккуйаллар. Да5ааhын ааты уонна сыhыаты араарар туhугар ситимнэhэр тылга сөптөөх ыйытыыны туруоруохха наада.
Да5ааhын аат - ханнык?
Сыhыат - ханна? хаhан?

Слайд #6

Слайд #7

Эрчиллии 1. Таба суруйуу быраабылатын тутуhан да5ааьыннары наардаан уhул, быhаар
Сайыӊӊы киэhэ, таhырдьааӊӊы салгын, илиӊӊи тыал, ар5ааӊӊы алаас, түүӊӊү халлаан, бэ5эhээӊӊи сонун, күhүӊӊү ардах, киэhээӊӊи аhылык, бүгүӊӊү улэ, сарсыардааӊӊы саhар5а

Слайд #8

Эрчиллии 2
 
Бэлиэтэммит тыллар таба суруллууларын көрөн, сөпкө уhул.
 

Киэh(э,ээ) аhылыкпытыгар диэри уруокпутун бэлэмниибит, аhаан бүтээт, ороммутун булабыт. Биир киэh(э,ээ) сытыахтаа5ар эбэбиттэн истибит остуоруйаларбыттан биир остуоруйаны о5олорго кэпсээбитим. Бу киэh(э,ээ) мин остуоруйалыырбын истиэн ба5арааччы биир тоорохой лэппиэскэни тэриэлкэ5э уурдун… Ескете бу киэhээ…и остуоруйабын сирдэххитинэ, сарсыарда лэппиэскэ5итин бэйэ5ит уллэстэн сиэххит. Киэh(э,ээ) эрдэ о5олор оронноругар сыппыттара. Онон сарсыардаа…ы аhылыкпытыгар мин биир тэриэлкэ лэппиэскэни эбии сиэбитим. Кыhы…ы сынньалаӊмытыгар а5ам кэлэн миигин дьиэбэр а5албыта. (Н.Якутскай «Соболоц»)

Слайд #9

Эрчиллии 3
Бэлиэтэммит тыллар сыhыат эбэтэр да5ааhын буолалларын быhаар.
 


 
Сайыӊы сандаа
Маӊан күнүм
Санда5ыра ойон тахсар,
Кыhыӊӊы кылбаа
Маӊан күнүм
Кылбалдьыйа ойон тахсар.
 
Аан дойдуну араӊаччылыырга,
Күн дьонун көмүскүүргэ
Үөhээ дойдуттан
Ананан төрөөбүт
Айыы бухатыыра.
 
Арсан дуолай аhыӊастара,
Аллараттан сотору-сотору
Ада5ыйан тахсаннар,
Алдьатан киирэр буолбуттар эбит.
 
Улуутуйар улуу Суорун о5онньор
Удур5аччы удьуордара,
Үөhэттэн сотору-сотору
ϴhүөннээн түhэллэр эбит.
 
Үөhээӊӊи,
Үс халлаан
Үрдүгэр олохтоох,
Үүс-аас бэйэлээх
Үрүӊ Аар тойон.
 
Самантан тус хоту,
Сайыӊӊы күн тахсыытынан олохтоох,
Алып Ханда5ай хара аттаах
Араат Мохсо5ол бухатыыр.
 
Биhиги киhибит
Үөhээ биистэр үктэтиилэрин
ϴйдүүр киhи эбит,
Аллараа биистэр албынныылларын
Таайар киhи эбит.
 
Аллара көрдөххө – халлаан,
Куйаар дойдуну курдатттаата.