Презентация на тему: "Мивдисаг"(7 класс).

Слайд #1

Гом урок 7-æм «А» къласы ирон æвзагæй


Темæ: «О, ацы диссаджы мивдисæг, куыд хъæуы бахъуаджы сахат де 'ххуысы сæр!»

Слайд #2

Грамматикон темæ: Мивдисæг (рацыд æрмæг ныффидар кæнын).
Урочы нысантæ:
1. Мивдисæгæй рацыд æрмæг ныффидар кæнын.
2. Бакусын скъоладзауты дзургæ æмæ фысгæ ныхасы рæзтыл, се сфæлдыстадон хъуыдыкæнынад райрæзын кæныныл.
3. Ахуырдзауты ахуыр кæнын зонындзинæдтæй пайда кæнынмæ арæхсын

Слайд #3

(Тест)

1.Мивдисӕг у ахӕм ныхасы хай, кӕцы амоны предметӕн йӕ:
А) ном
Ӕ)архайд
Б)нымӕц
2. Сӕ арӕзтмӕ гӕсгӕ мивдисджытӕ дих кӕнынц:
А) дыууӕ къордыл
Æ) фондз къордыл
Б) ӕртӕ къордыл
3. Мивдисӕгӕн ис 3 афоны:
А) Нырыккон, иртӕстон, ивгъуыд;
Æ) Нырыккон, ивгъуыд, суинаг;
Б) Нырыккон, бӕллиццаг, ивгъуыд.
4. Мивдисӕджы ӕбӕлвырд формӕ хуыйны:
А) сӕрмагонд
Ӕ) фӕдзӕхстон
Б) инфинитив
5.Мивдисджыты ивынад цӕсгӕмттӕ ӕмӕ нымӕцтӕм гӕсгӕ хуыйны:
А) ифтындзӕг
Æ) тасындзӕг
Б) хатдзæг

Слайд #4

Ныффыссут архайдæвдисæг дзырдтæ

Слайд #5

Цавæр ныхасы хæйттæ сты ацы дзырдтæ?





Кæрдæг, фынддæс, фыдуаг, хоны, куыдз,
даргъ, мæрзын, фидар, рудзынг, гæлæбу
алчи, аразæм, кæрæдзи, иугай, урс, амонын
æгъдауджын, бæркад, кусынц, хъæздыг, хицау, амондджын, фыццаг, мах, фыссут, æмбал, æртын, чидæр, худы, мин, сырх

Слайд #6

Хъуыдыйæдтæ кæронмæ ахæццæ кæнут:

1. Мивдисæг у… ныхасы хай
2.Мивдисæгæн ис цыппар … æмæ æртæ…
3.Мивдисæг амоны … ….
4.Мивдисджытæ сæ арæзтмæ гæсгæ вæййынц…æмæ ….
5.Мивдисджытæ вæййынц цæугæ æмæ ….
6.Мивдисæг хъуыдыйады уæнгтæм гæсгæ вæййы…

Слайд #7

Сбæрæг кæнут мивдисджыты здæхæнтæ:


Хæссы, цæрин, цæуон, кус, уарзæд, зарай, дзырдтаин, тæрсын, нымайут, баргъæвст, бадон, æвзарин, худтысты, лидзой, агурин, тæрсут, фыссæнт, ирвæзиккой, хонут, цу, уарзыс, барстой, ласин, амадтам.

Слайд #8

Æмдзæвгæты рæнхъытæ баххæст кæнут раст формæйы мивдисджытæй:

а) Æз дзыллæйæ къаддæр куы (дарын- бæл. зд., 1-аг ц., иу. ным., ныр афон),
Куы (бафидын- бæл. зд., 1-аг ц., иу. ным., ныр афон) искуы мæ хæс,
Уæд афтæ æнкъардæй нæ (зарын- бæл. зд., 1-аг ц., иу. ным., ныр афон),
Нæ (хъуысын- бæл. зд., 3-аг ц., иу. ным., ныр афон) мæ кæуын хъæлæс…
æ) Мыййаг, хæсты быдыры искуы
Куы (фæуын- бадз. зд., 1-аг ц., иу. ным., суинаг афон) мард,
Æмæ куы (аскъуыйын- бадз. зд., 3-аг ц., иу. ным., суинаг афон) æмбисыл
Мæ рæзгæ цард…
б) Туг кæрæдзийæ нæ (дарын- æрг. зд., 1-аг ц., бир. н., ныр. аф.),
(Байхъусын- фæдз. зд., 2-аг ц., иу. н., ныр. аф.) мæм чысыл!
в) Мæ хæлар, мæ уарзон, æнæзонгæ уарзон!
Цы номæй дæм (бадзурын- бадз. зд., 1-аг ц., иу. ным., суин. афон), уый-ма мын (зæгъын- фæдз. зд., 2-аг ц., иу. н., ныр. аф)

Слайд #9

Æмбисæндты хæйттæ кæрæдзийыл бабæттут, рафыссут дыууæ къордæй хуымæтæг æмæ вазыгджын мивдисджытæ:



Хорз æмгар… …хомæй баззайы.

Мадæлон æвзаг… …уый зарæг кæн.

Æнгом бинонтæ цард арынц,… …йæ сыхаджы фены.

Зивæггæнаджы гуыл… …мады ад кæны.

Кæй уæрдоны бадыс,… …æнгом цуанонтæ саг марынц.

Хуры разæй дæр лæг… …зын сахат сбæрæг вæййы.

Слайд #10

Куыд зонæм, афтæмæй мивдисæджы формæтæй иу у миногми.

1.Цал афоны вæййы миногмийæн?
2.Цавæр фæсæфтуантæй арæзт фæцæуынц нырыккон, ивгъуыд æмæ суинаг афоны миногмитæ?
3.Адих кæнут дзырдбæстытæ дыууæ къордыл: фыццаг – миногон номдаримæ, уый фæстæ – миногми номдаримæ.
4.Сбæрæг кæнут, цавæр мивдисджытæй æрцыдысты арæзт миногмитæ.

Рæсугъд чызг, саст дурын, æфсæст хъыбыл, уæздан ныхас, тæнæг гæххæтт, марзт уынг, ставд бæлас, сагъд бæлас, фæллойгæнæг адæм, хаст фос, хъулон къаба, ирон дзырд, бæрзонд лæг, сабыр род, ахуыргонд адæймаг, хæссинаг хызын.
Нæ зæрдыл æрлæууын кæнæм миногми

Слайд #11

Слайд #12

Слайд #13

Слайд #14

Слайд #15

Арфæгонд ут! Хæрзбон!