Презентация к уроку: "XX асирдин Гомер -Ст1ал Сулейман"

Слайд #1

Ачух тарс
10 - классда
темадай: «XX асирдин Гомер -Ст1ал Сулейман»
(кIалубсуз тарс)



Гьазурайди ва тухвайди:
лезги ч1алан ва литературадин муаллим
Рамазанова Д. А.

Слайд #2

XX асирдин Гомер.
Метлебар:

1. Аялриз С.Сулейманакай авай чирвилер алава хъувун.
«Гьарда вичикай хан ийида» шиирдин мана-метлеб ачухарун.
Шиир веревирд авун.
2. Тарсуна хьайи чирвилер деринарун ва мягькемарун.
3. Ватанпересвилин ва инсанпересвилин руьгь кутун. Ч1уру
хесетар негьун. Ч1ехибуруз яб гуз чирун.

Слайд #3

XX
асирдин Гомер.
Тарсунин финиф.
Тарс тешкилун.
Гьахьун
Аялар, къе чна эдебиятдай к1алубсуз тарс тухуда. Чи тарсуниз мугьманарни атанва.
(аялдин гафар)
Саламалек, чи мугьманар.
Лезги ч1алан муаллимар.
Шад я чун къе куьн кьабулиз.
Чи чирвилер квез къалуриз.
Чухсагъул чан руш, ацукь.

Слайд #4

XX
асирдин Гомер.
Тарсунин финиф.
Тарс тешкилун.
Гьахьун
Аялар, къе чна эдебиятдай к1алубсуз тарс тухуда. Чи тарсуниз мугьманарни атанва.
(аялдин гафар)
Саламалек, чи мугьманар.
Лезги ч1алан муаллимар.
Шад я чун къе куьн кьабулиз.
Чи чирвилер квез къалуриз.
Чухсагъул чан руш, ацукь.

Слайд #5

СтIал Сулейман- чIалан устад.
Максим Горькийдихъ галаз гуьруьш.
Шаирди шиир теснифзава.
К1валин к1валах ахтармишун. ( вири классдиз суалар)

Аялар, чун эдебиятдин тарсуна никай рахазва?
Инсандикай
Эдебиятдин тарсунин везифа вуч я?
Инсан тербияламишун.
Аялар, фейи тарсуна чун нин яратмишунрихъ таниш хьанай?
С.Сулейманан
С.Сулейман – Дагъустандин халкьдин шаир, советрин девирдин литературадин бине кутур бажарагълу шаир, XX асирдин нурлу гъед я. Чи лезги халкь вири дуьньядиз машгьур авур зурба шаир я. Ша чна адан уьмуь рик1ел хкин.
(аялри С.Сулейманан уьмуьрдин рехъ ачухарда)
Аялар, фейи тарсуна чна С.Сулейманан гьи шиир к1елнай?
«Къафкъаз»
Шиирда гьи вакъиайрикай рахазва?
Граждан дяведин вакъиайрикай.
Кавказда граждан дяве кьиле фидайла, дагъви инсанрин уьмуьрда гьихьтин к1валахар кьиле физвай?
Октябрдин инкъилабдилай гуьгъуьниз, алатай пачагьдин кьушунри Кавказдал гьужумар ийизвай. Кавказ чпиз муьт1уьгъариз к1анзавай, чапхунчийрини инсанар гзаф инжиклу ийизвай.
И к1валахар аквазвай С.Сулеймана вуч лугьузвай?
С.Сулейманавай и к1валахар эхиз жезвачир. Ада тарашчиярни негьзава, абуруз куьмек гузвай дагъвийризни жаза гана к1анзавайди лугьузва.
Шиирдин кьилин фикир вуч я?
Ватандиз вафалу хьун. Душмандиз муьт1уьгъ тахьун. Жуван гафунилай алат тавун.

Слайд #6

«С.Сулейман – халкьдин шаир» таблица ац1урун.

Слайд #7

Октябрдин инкъилаб.

Слайд #8

Хуьре колхоз тешкилнава.

Слайд #9

Зегьметкеш халкь.

Слайд #10

Эй, юлдашар, жемир гъафил!

Эй, юлдашар, жемир гъафил!
Ахварай аватун хъсан я.
Дад, юлдаш, на ахъая вил,
Гъавурда гьатун хъсан я.

Слайд #11

Заз Инжиханан зегьмет акуна.

Слайд #12

Слайд #13

Колхозчи паб Инжиханаз.
Зун фенавай гуьдай никIал,
Заз садан зегьмет акуна.
Гъиле кьуна зурба мукал-
Заз адан зегьмет акуна.

Гьар пакамахъ жедай кIвачин,
Къуьне – чанта, гъиле – гичин.
ТIварни Инжихан тир вичин-
Заз адан зегьмет акуна.

Слайд #14

Слайд #15

Слайд #16

Слайд #17

Слайд #18

Слайд #19

Слайд #20

Колхоздин веревирдер.

Слайд #21

Слайд #22

Слайд #23

Колхоздин гвена.
Жезамай кьван пара йигин,
Гад кIватIуниз ийин мумкин,
Чпи чпел гьакI эхцигин
Ударник лугьудай тIварар.

Ирид цIуд йис уьмуьр хьана
Зиллетдикди четин фена,
СтIал шаир Сулеймана
Фагьумзава икI куь крар.

Слайд #24

Колхоздин бегьер.

Слайд #25

Слайд #26

Колхоз.
Фад къарагъа гьар пакамахъ,
Крар вилик ракъуз алахъ.
Чи цIийи багъ фикирда яхъ,
Битмишара бегьер, колхоз.

СтIал Сулейман я чIехи,
Савадсуз я, мез я хци.
Тамам Дагъустандани вири
Сад хьанава мецер, колхоз.

Слайд #27

Слайд #28

Слайд #29

Слайд #30

Мартдин 8- йикъан сувариз.
Чи юлдашар вахар, папар,
Къенин къуз азад хьана куьн.
Эркекарив лап барабар
Ихтиярар сад хьана куьн.

Куьн мектебдиз алад буьтуьн,
Гьич са кар чаз амач четин.
И мубарак илим латин
Чав эдебият хьана куьн.

Слайд #31

Слайд #32

Шаирди вичин ватандикай фикирзава.

Слайд #33

Слайд #34